നൽകിയിട്ടുള്ള വിവരങ്ങൾ **'ശ്രീ എടപ്പാറ ചാമുണ്ഡേശ്വരി ക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യം'** എന്ന പുസ്തകത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭാഗങ്ങളാണ്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉത്ഭവം, ചരിത്രം, ഐതിഹ്യങ്ങൾ, സമീപപ്രദേശങ്ങളുടെ പ്രത്യേകതകൾ എന്നിവയാണ് ഇതിൽ പ്രധാനമായും പ്രതിപാദിക്കുന്നത്.
ഈ വിവരങ്ങളുടെ ഒരു ലഘുവിവരണം താഴെ നൽകുന്നു:
* **ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പഴക്കവും ഉത്ഭവവും:**
എടപ്പാറ ക്ഷേത്രത്തിന് ഏകദേശം 1400 വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ടെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. പണ്ട് താന്ത്രികവിദ്യയിൽ നിപുണനായ ഒരു പരദേശി ബ്രാഹ്മണൻ ഇവിടെ വരികയും ദേവിയുടെ മഹാസാന്നിധ്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള 'പാന്തോട്ടം' എന്ന സ്ഥലത്ത് ഭവനം പണിത് താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം തീണ്ടക്കര തറവാട്ടിലെ കുഞ്ഞമ്മാക്കം എന്ന സ്ത്രീയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.
* **പുനരുദ്ധാരണവും പ്രതിഷ്ഠയും:**
പിന്നീട് അഗ്നിബാധയെത്തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തിന് നാശം സംഭവിക്കുകയും ദേവിക്ക് ശക്തിക്ഷയം വരികയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് പയ്യന്നൂരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ജ്യോത്സ്യനെക്കൊണ്ട് പ്രശ്നചിന്ത നടത്തി. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തായ്പരദേവത, ഉച്ചിട്ട ഭഗവതി, കരുവൾ ഭഗവതി, ദൈവത്താർ, കുട്ടിശാസ്തൻ എന്നീ ഉപദേവതകളെക്കൂടി യഥാവിധി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ഈ പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയതും മുഴുവൻ ചിലവും വഹിച്ചതും ആ പരദേശി ബ്രാഹ്മണനായിരുന്നു.
* **ടിപ്പുവിന്റെ പടയോട്ടം:**
1782-ൽ നടന്ന ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ പടയോട്ടകാലത്ത്, ആക്രമണം ഭയന്ന് ബ്രാഹ്മണൻ തന്റെ ഭാര്യയെ തനിച്ചാക്കി നാടുവിട്ടു. പോകുന്നതിന് മുൻപ് നാല് വർഷത്തിനുള്ളിൽ താൻ തിരിച്ചുവരുമെന്ന് ഉറപ്പുനൽകുകയും, അദ്ദേഹം ദേവതകളുടെ സാന്നിധ്യം ഒരിടത്ത് സങ്കൽപ്പിച്ച് സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണൻ പിന്നീട് തിരിച്ചുവന്നില്ല. ഭർത്താവിനെ കാത്തിരുന്ന് ആ ഭാര്യ സങ്കടപ്പെട്ട് മരിച്ചു. തുടർന്ന് തീയ്യഞ്ചേരി തറവാട്ടുകാർ ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങളും ദൈനംദിന പൂജകളും ഏറ്റെടുത്തു. ബ്രാഹ്മണൻ കരിങ്കൽ സ്ഥാപിച്ച സ്ഥലം പിന്നീട് 'ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്' എന്ന പേരിൽ ഒരു കൊച്ചുക്ഷേത്രമായി മാറി.
* **സ്ഥലപുരാണവും ഐതിഹ്യവും:**
ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ എന്നീ ത്രിമൂർത്തികൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നും യാഗം കാണാൻ രഥത്തിൽ വന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് ഈ പ്രദേശങ്ങളിലെ പല സ്ഥലപ്പേരുകളും ഉണ്ടായതെന്ന് ഐതിഹ്യം പറയുന്നു. അവർ രഥമിറങ്ങിയ കുന്ന് 'തേർക്കുന്ന്' എന്നും, മൂവരും താഴെ ഇറങ്ങിയ സ്ഥലം 'മൂവർ താഴെ' (പിന്നീട് അത് ലോപിച്ച് 'മൊറാഴ' എന്നായി മാറി) എന്നും അറിയപ്പെട്ടു.
* **സമീപത്തെ മറ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങൾ:**
ഐതിഹ്യങ്ങളുമായി ബന്ധമുള്ള, എന്നാൽ കാലക്രമേണ തകർന്നുപോയ ആദികുളങ്ങര ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം, പനികുളങ്ങര മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം എന്നിവയുടെ ശോചനീയാവസ്ഥയെക്കുറിച്ചും ഇതിൽ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഇതിനടുത്തുള്ള പാലക്കുന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം അടുത്തകാലത്ത് നവീകരിച്ചിരുന്നു.
* **എടപ്പാറ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഇന്നത്തെ അവസ്ഥ:**
ത്രിമൂർത്തികളുടെ സാന്നിധ്യം കൂടിയുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന എടപ്പാറ കുന്നുകുഴിയിലാണ് ശ്രീ എടപ്പാറ ചാമുണ്ഡേശ്വരിയും മറ്റ് മന്ത്രമൂർത്തികളും കുടികൊള്ളുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മതിൽകെട്ടിനുള്ളിൽ തായ്പരദേവത, നാഗദേവത, ദൈവത്താർ തുടങ്ങിയവയുടെ പ്രത്യേക സ്ഥാനങ്ങളും ദീപസ്തംഭവും നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ ക്ഷേത്രം പാന്തോട്ടം ഗ്രാമത്തിനും ഭക്തജനങ്ങൾക്കും സർവ്വ ഐശ്വര്യങ്ങളും ശാന്തിയും നൽകിക്കൊണ്ട് നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് ഈ ഭാഗം അവസാനിക്കുന്നത്.
